Compressie therapie bij paarden

12 augustus
Dikke paardenbenen, mok, stalbenen, peesblessures, einschuss, gallen of verwondingen... als paardeneigenaar krijgen we er helaas wel eens mee te maken. Gezond houden is één ding, maar ook het weer gezond krijgen van paardenbenen kan een hele opgave zijn.
Stil staan

STOORNISSEN EN AANDOENINGEN AAN HET LYMFESYSTEEM

Een slecht functionerend lymfesysteem leidt tot problemen die, indien onbehandeld, kunnen leiden tot ernstige complicaties en ziekten. Daarom is het belangrijk functiestoornissen in het lymfesysteem te herkennen en vroegtijdig te behandelen. Een ondersteuning van het lymfesysteem kan preventief bijdragen aan de gezondheid van het paard en mogelijk zelfs ziekten voorkomen.

HET LYMFESYSTEEM VAN HET PAARD

Een intact lymfesysteem is belangrijk voor de gezondheid en het welzijn van het paard, want het is een essentieel onderdeel van het immuunsysteem.

Het lymfevatenstelsel is naast de slagaders en aders het derde grote vatenstelsel in het lichaam van het paard. Het is een drainage en transportstelsel - of beter gezegd de afvalverwijderings en gezondheidspolitie van het lichaam – met daar tussen geschakelde lymfeklieren. Een paard heeft ca. 8000 lymfeklieren, een mens slechts ca 400-600. Deze lymfevaten bevinden zich voornamelijk net onder de huid van het paard.

LYMFE

De belangrijkste taak van het lymfesysteem is het afvoeren van verschillende substanties uit de ruimte tussen de cellen, terug naar het veneuze stelsel. Substanties die alleen via de zogenaamd lymfe (lymfevloeistof) kunnen worden afgevoerd zijn vooral eiwitten, ziekteverwekkers, giftige stoffen en kankercellen. Water is slechts het transportmiddel. Voordat lymfe opnieuw wordt afgegeven in het veneuze stelsel, wordt deze gefilterd en gereinigd. Dit gebeurd in de lymfeklieren. Daar bevinden zich ook weer afweercellen die alarm slaan zodra er ziekteverwekkers worden gevonden.

Het lymfestelsel loopt als een netwerk van lymfatische organen en lymfevaten door het volledige paardenlichaam. Als de lymfestroom wordt onderbroken of belemmerd (denk aan een blessure) dan blijven de vloeistof en de eiwitten achter in het weefsel en kan de gezondheidstoestand van het dier duidelijk verslechteren. Er kan dan een zwelling, een zogenaamd lymfeoedeem of een ziekelijke vermeerdering van het bindweefsel (fibrose) vormen.

BEWEGING

Beweging is heel essentieel voor een goed werkend lymfesysteem. Het lymfesysteem kent namelijk een één richtingsverkeer. Alles stroomt vanuit de uiteinden richting het centrum. Kleppen in de lymfevaten zorgen ervoor dat het lymfevocht niet terugstroomt. Het lymfesysteem beschikt niet over een pomp (zoals het hart ervoor zorgt dat er continue bloed wordt rondgepompt), beweging is heel essentieel om het lymfesysteem zijn werk te kunnen laten doen.

Op het moment dat het paard dus stil staat, zakken afvalstoffen en vocht naar beneden en hopen zich hier letterlijk op.

Door in beweging te zijn zorgt het hoefmechanisme en de kootholte pomp ervoor dat vocht en afvalstoffen weer omhoog getransporteerd worden naar de bijbehorende lymfeknopen, hier worden deze afvalstoffen vervolgens weer afgevoerd. Belangrijk is om men bewust te zijn dan het dragen van hoefijzers de werking van het hoefmechanisme beperkt.

We weten nu dat het lymfesysteem een belangrijk onderdeel van het immuunsysteem is; oftewel wanneer paarden te weinig beweging krijgen kan het lymfesysteem niet naar behoren functioneren, er kan niets genezen. Dit verklaard ook dat er velen problemen ontstaan bij paarden die te lange tijd op stal ‘stil’ staan.

COMPRESSIE THERAPIE

De ademende compressiebandages voor paarden oefenen exact gedefinieerde druk uit op het paardenbeen, wat het lymfesysteem – verantwoordelijk voor het afvoeren van teveel aan vocht en afvalstoffen – stimuleert en ondersteunt. Met weer dunnere en fittere paardenbenen als resultaat.

Oftewel door medische compressie wordt van buitenaf druk op het weefsel uitgeoefend. Verschillende drukintensiteiten van de compressie bepalen de gewenste werking. Door de uitgeoefende druk en het optimale drukverloop stijgt de stromingssnelheid in de vaten. Dit bevordert de terugvoer van lymfeafhankelijke afvalstoffen in de weefsels.

Het is hierbij wel belangrijk bewust te zijn dat compressietherapie niet de oorzaak van het probleem oplost, dat meestal ligt in te veel staluren, voeding of verkeerde beweging.

De compressietherapie wordt dan ook geadviseerd wanneer het paard stil staat, meestal voor enkele uren. Het is niet wenselijk dat een paard 24 uur met een compressiekous staat. Dit met reden dat we willen voorkomen dat het been / de benen afhankelijk worden van compressie, het lichaam, de benen dienen ook zelf aan het werk te blijven.

Sluiten

Doelgerichte bewegingstherapie dient nummer één in de behandeling te zijn, deze ondersteunt de resultaten van een compressietherapie op positieve wijze en zal sneller tot de gewenste resultaten leiden. Daarbij is compressietherapie ook een mooie aanvulling op MLD (manuele lymfedrainage)

AANMETEN VAN COMPRESSIETHERAPIE

De compressiebandages zijn echt een medisch hulpmiddel, dus het is belangrijk dat deze goed past. Na beweging dient men het been / de benen op te meten. Dit is het moment dat het been / de benen op zijn dunst zijn. De omvang van het midden pijpbeen, de kogel en de kootholte zijn nodig om te kijken of er een standaard maat geleverd kan worden. “Zo niet, dan dient er een dierenarts of lymfetherapeut bij het paard te komen om het been specifiek op te meten. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij extreme einschuss”

Middenpijpbeen
Midden pijpbeen

Kogel
Kogel

Kootholte
Kootholte

PREVENTIEF GEBRUIK

Benen die gezond zijn moeten we vooral met rust laten. Toch kunnen deze compressie bandages zinvol zijn bij langdurig transport of na zware wedstrijden. “Tijdens langdurig transport kunnen paarden te weinig bewegen, en tijdens zware inspanningen komen veel afvalstoffen vrij. Dit zijn situaties waarin in de compressie bandages kunnen worden ingezet.

Normaal gesproken is het gezond houden van paardenbenen door beweging altijd het aller beste, maar voor genezing, langdurig transport of zware sportprestaties kan deze compressie therapie een uitkomst bieden”.

In de trailer

Wij zijn voorstander om naar het hele management van het paard te kijken. Daarmee kun je vaak zelfs voorkomen dat je paard een compressiekous nodig heeft. Ook het toepassen van MLD (manuele lymfedrainage) geeft onze voorkeur. Compressietherapie kan hierbij een mooie aanvulling zijn.

MEER LYMFE INSPIRATIE

Om de lymfestroom te versnellen, is beweging dus van essentieel belang.

Beweging zorgt daarbij ook voor een diepere ademhaling van het paard, zoals die bijvoorbeeld aanwezig is in de handgalop.

Het middenrif (diafragma) is een grote parapluvormige spierlaag die aan de onderkant van de ribbenkast vastzit. Het scheidt de inhoud van de borst (hart en longen en grote bloedvaten) van de inhoud van het abdomen (maag, darmen, enzovoort).

Wanneer paarden inademen, de longen vol worden, het middenrif samentrekt, trekt het strak en daalt het (bovenste plaatje). Wanneer paarden uitademen, de longen leeg worden, het middenrif weer ontspant neemt het zijn oorspronkelijke positie weer in, het gaat weer wat omhoog.

Deze beweging geeft de longen ruimte en maakt dat de buik (met bijbehorende organen) naar voren en naar achteren gaat. Ook deze bewegingen hebben een positieve werking op het lymfesysteem.

Ook belangrijk: Daarnaast is voor een optimale lymfestroom een continue opname van ruwvoer van goede kwaliteit onontbeerlijk. Alleen zo is het maagdarmenstelsel van het paard continue in beweging en word de maagpompwerking geactiveerd. Onder ruwvoer van goede kwaliteit verstaan we goed droog ‘onverpakt’ hooi maar natuurlijk ook vers gras wat bestemd is voor paarden.

Bij wilde paarden is tot nu toe geen enkel geval van elefantiasis bekend, want deze dieren kunnen onbeperkt bewegen en naar behoefte eten.

Het is altijd belangrijk om op zoek te gaan naar de oorzaak van het probleem, het mag duidelijk zijn dat we niet zomaar paarden in kousjes op stal gaan zetten. Schakel bij twijfel altijd een paarden lymfetherapeut in of een dierenarts met kennis van het lymfesysteem

Geïnspireerd geraakt door dit artikel? Neem dan ook een kijkje bij de volgende links: Lymfesysteem paard: 'Het Lichaamsaqaurium' 
Manuele Lymfe Drainage voor paarden
Claire schroijen
Geschreven door:
Claire Schroijen
Claire Schroijen is al sinds jonge leeftijd geïnspireerd door de onvoorwaardelijke liefde van de edele viervoeters, hun manier van communiceren, bewegen, hun natuurlijke behoeftes, kortom “hoe paarden in het leven staan”. Dankzij de liefde van deze dieren is Claire geworden wie ze nu is. De paarden zijn haar ware leermeesters die iedere dag weer nieuwe inzichten bezorgen.
Anderen lazen ook:
Alternatieve therapieen voor paarden deel 1 osteopathie
Woensdag 24 oktober 2018·Care
Alternatieve therapieën voor paarden - Deel 1 Osteopathie
Al een tijdje vind je dat je paard niet helemaal in goede doen is. Zijn vacht glimt je niet uitbundig tegemoet en tijdens het rijden heb je af en toe het gevoel dat hij niet helemaal zuiver loopt. Wat te doen in dat geval? Je belt de dierenarts. Toch? Een stalgenoot adviseert: “Haal er eens een osteopaat bij, die kan hem losmaken.” Een vriendin roept behulpzaam: “Nou ik had pas veel baat bij een cranio behandeling.” Er zijn vele therapieën die je paard ondersteunen in zijn gezondheid, maar wie doet nu precies wat? In deze vijfdelige serie bespreken we er een aantal, te beginnen met deel 1; Osteopathie.
Cavalluna the horseclub keek alvast backstage
Woensdag 19 december 2018·Fun
Cavalluna, The Horseclub keek alvast backstage!
Zaterdag 30 en zondag 31 maart 2019 is het zover; dan kan het publiek in Rotterdam Ahoy genieten van CAVALLUNA – World of Fantasy. Er staan in de Ahoy-arena drie wervelende shows op het programma die bol staan van paardrijkunst, acrobatiek, dans en muziek. The Horseclub nam alvast een kijkje backstage, waar momenteel hard wordt getraind.
Compressie therapie bij paarden
Maandag 12 augustus·Care
Compressie therapie bij paarden
Dikke paardenbenen, mok, stalbenen, peesblessures, einschuss, gallen of verwondingen... als paardeneigenaar krijgen we er helaas wel eens mee te maken. Gezond houden is één ding, maar ook het weer gezond krijgen van paardenbenen kan een hele opgave zijn.